Rynki finansowe potrzebują nowego paliwa. Spadek stóp procentowych i rentowności w USA w centrum uwagi

W swoim piątkowym wystąpieniu Jerome Powell otworzył drogę do cięcia stóp procentowych
przez Fed już na wrześniowym posiedzeniu, które odbędzie się w dniach 16–17 września.
Przewodniczący Rezerwy Federalnej skoncentrował się na sytuacji na rynku pracy, który
wyraźnie spowalnia w porównaniu z ubiegłym rokiem.

„Rynek pracy wydaje się być w równowadze, ale to osobliwa równowaga wynikająca z
wyraźnego spowolnienia zarówno podaży, jak i popytu na pracowników. Ta nietypowa sytuacja
sugeruje, że ryzyka dla zatrudnienia rosną, a jeśli się zmaterializują, mogą to zrobić szybko —
w postaci gwałtownych zwolnień i wzrostu bezrobocia” – powiedział Powell.

Dodał również, że „raport o zatrudnieniu za lipiec pokazał, iż wzrost liczby miejsc pracy
spowolnił do średniego tempa zaledwie 35 tys. miesięcznie w ciągu ostatnich trzech miesięcy, w
porównaniu do 168 tys. miesięcznie w 2024 roku”.

Powell odniósł się także do kwestii inflacji, wskazując na wpływ ceł na ceny konsumenckie:
„Efekty ceł na ceny konsumenckie są już wyraźnie widoczne. Spodziewamy się, że będą się
kumulować w nadchodzących miesiącach, przy dużej niepewności co do ich tempa i skali”.
Zaznaczył jednak, że „rozsądny scenariusz bazowy zakłada, iż te efekty będą stosunkowo
krótkotrwałe — jednorazowa zmiana poziomu cen. Oczywiście ‘jednorazowa’ nie oznacza
‘natychmiastowa’. Potrzeba czasu, aby podwyżki ceł przeszły przez łańcuchy dostaw i sieci
dystrybucji”.

„Nie możemy pozwolić, by jednorazowy wzrost poziomu cen przerodził się w trwały problem
inflacyjny” – podkreślił.

Rynek pracy ważniejszy od inflacji

Z ankiety przeprowadzonej przez FOMC przed lipcowym posiedzeniem wynika, że wśród
respondentów — czyli największych instytucji finansowych świata — panuje przekonanie, iż to
właśnie rynek pracy jest kluczowy dla przyszłych decyzji Fed. Nawet jeśli inflacja wzrośnie, to
pogorszenie sytuacji na rynku pracy, zwłaszcza wzrost bezrobocia, może skłonić FOMC do
obniżek stóp procentowych. Z kolei brak pogorszenia lub wręcz poprawa na rynku pracy, nawet
przy rosnącej inflacji, może prowadzić „jedynie” do utrzymania stóp na obecnym poziomie — ale
nie do ich podwyżki.

Ankieta, o której mowa, to Survey of Market Expectations, czyli cykliczne badanie opinii
największych uczestników rynku finansowego, prowadzone przez Fed. Ma na celu ocenę
oczekiwań dotyczących polityki monetarnej, inflacji, rynku pracy i wzrostu gospodarczego, a jej
wyniki często stanowią ważny punkt odniesienia dla decydentów.

Najluźniejsze warunki finansowe w USA od trzech lat. Co może dalej napędzać apetyt na
ryzyko?

Indeks Financial Impulse Growth Index mierzy skumulowany wpływ zmian w kluczowych
wskaźnikach finansowych na otoczenie gospodarcze, przeliczając go na prognozowany wpływ
na wzrost PKB w nadchodzącym roku. Indeks pokazuje, jak zmieniły się warunki w ciągu
ostatnich 12 miesięcy. Dodatnie wartości oznaczają, że warunki finansowe będą hamować
wzrost PKB, a ujemne — że będą go wspierać. Co do ma obecnie do rzeczy, w oczekiwaniu na
spadek stóp czy rentowności obligacji?

Indeks uwzględnia siedem wskaźników: stopę funduszy federalnych, rentowność obligacji 10-
letnich i stopy kredytów hipotecznych 30-letnich, rentowności obligacji korporacyjnych BBB,
indeks zwrotu z rynku akcji Dow Jones, indeks cen nieruchomości Zillow oraz indeks dolara.
Wagi są oparte na modelach Fed, takich jak FRB/US.

Obecnie indeks wskazuje na najluźniejsze warunki finansowe od trzech lat, co oznacza, że
otoczenie sprzyja wzrostowi gospodarczemu (np. przez efekt majątkowy) i zwiększa apetyt na
ryzyko. Po piątkowym wystąpieniu Powella iInwestorzy mogą liczyć na dalsze wsparcie ze
strony polityki monetarnej, zwłaszcza jeśli dane z rynku pracy będą nadal słabnąć, a inflacja
pozostanie pod kontrolą, a zwłaszcza długoterminowe oczekiwania inflacyjne będą dobrze
zakotwidzone blisko celu Fed.

W ostatnim czasie głównym motorem rozluźniania warunków finansowych w USA był
dynamicznie rosnący rynek akcji, spadające spready kredytowe, drożejące nieruchomości oraz
— w ostatnim czasie — słabnący dolar. Co ciekawe, spadające stopy procentowe czy
rentowności obligacji nie miały dużego wpływu na indeks warunków finansowych, ponieważ
ostatnia obniżka stóp miała miejsce rok temu, a spadki rentowności czy rat kredytów
hipotecznych były zbyt łagodne, by znacząco wpłynąć na otoczenie.

Jeśli jednak Fed zdecyduje się na obniżkę stóp we wrześniu i rozpocznie cykl luzowania, a
administracji Trumpa uda się skutecznie obniżyć rentowności na długim końcu krzywej, to
wszystkie główne składniki indeksu mogą zacząć działać w jednym kierunku — prowadząc do
jeszcze szybszego rozluźniania warunków finansowych niż dotychczas.

Taka sytuacja może doprowadzić do tzw. blow-off top — czyli gwałtownego impulsu
wzrostowego na rynkach ryzykownych aktywów, napędzanego euforią inwestorów i bardzo
luźnymi warunkami finansowymi. Charakteryzuje się on szybkim i nienaturalnie silnym
wzrostem cen aktywów, po którym często następuje równie gwałtowna korekta lub odwrócenie
trendu. To zjawisko bywa trudne do przewidzenia, ale jego ryzyko rośnie w obecnej fazie rynku i
oczekiwań na zmiany stóp Fed.

Daniel Kostecki
CMC Markets Polska